Η ηρεμία των διακοπών και η καλύτερη διάθεση ανεβάζουν τη σεξουαλική δραστηριότητα. Επιπλέον η κατανάλωση αλκοόλ και η έντονη ερωτική διάθεση οδηγούν σε μείωση των αναστολών, με ευκολότερη εναλλαγή συντρόφων και χαλάρωση στη χρήση προφυλακτικού. Γι’ αυτό το λόγο παρατηρείται συχνά αύξηση της εμφάνισης των κονδυλωμάτων μετά το καλοκαίρι.
Στις μέρες μας, η ιογενής λοίμωξη των κονδυλωμάτων θεωρείται ένα από τα πιο συχνά και συνηθισμένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
Ποσοστό 50-70% των ενεργών σεξουαλικά ατόμων εκτιμάται ότι θα προσβληθούν από τον ιό HPV κατά τη διάρκεια της ζωής τους, ενώ σε κάθε σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη, με άτομο που έχει μολυνθεί από τον ιό, υπάρχει 70% πιθανότητα να μολυνθεί και ο/η σύντροφός του. Τα κονδυλώματα θα εμφανιστούν σε μόλις 10% των ατόμων που φέρουν τον ιό HPV, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις ο ιός καταπολεμάται από το ανοσοποιητικό σύστημα και δεν εκδηλώνεται, παραμένοντας σε λανθάνουσα κατάσταση.
Πού εμφανίζονται;
Τα κλασσικά κονδυλώματα προσβάλλουν το δέρμα γύρω και πάνω στα γεννητικά όργανα, τον πρωκτό αλλά και τον βλεννογόνο (δηλαδή την εσωτερική επίστρωση) του κόλπου και του ορθού. Μερικές φορές μπορεί να εντοπίζονται και μέσα στην ουρήθρα. Πολύ σπάνια μπορεί να εμφανιστούν και μέσα στο στόμα.
Πώς είναι;
Τα κονδυλώματα σχηματίζουν μικρές προεξοχές που αρχικά είναι μεμονωμένες, ανώδυνες, στο χρώμα του δέρματος και δεν παρουσιάζουν πρήξιμο ή κοκκινίλα. Με την πάροδο του χρόνου όμως διογκώνονται και μπορεί να ματώσουν και να γίνουν επώδυνα (ιδίως αν βρίσκονται μέσα στον πρωκτό ή στην περιοχή γύρω απ΄ αυτόν).
Τα καρκινογόνα στελέχη του ιού HPV δεν προκαλούν ορατά κονδυλώματα. Προκαλούν όμως δυσπλασία, μια προκαρκινική βλάβη στα κύτταρα του τραχήλου της μήτρας ή του ορθού. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος έχει εμφανίσει δυσπλαστικές αλλοιώσεις λόγω του ιού, θα εμφανίσει καρκίνο. (Μόνο το 2% των γυναικών που εμφανίζουν δυσπλασία εμφανίζουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας).
Πως μεταδίδονται:
Σ΄αυτό το σημείο πρέπει να αναφερθεί ότι δεν είναι ξεκάθαρο πόσο καιρό μετά από τη μόλυνση θα εμφανιστούν κονδυλώματα, δεν είναι ξεκάθαρο επίσης πόσο καιρό μετά από τη θεραπεία θα πάψει να μεταδίδεται ο ιός από τη θεραπευμένη περιοχή.
Η ασθένεια μεταδίδεται από άτομο προσβεβλημένο (με ή χωρίς ορατές κλινικά βλάβες) συνήθως με τη σεξουαλική επαφή. Είναι σπάνια η μετάδοση με άλλο τρόπο, αν και έχουν αναφερθεί περιπτώσεις κονδυλωμάτων από κοινόχρηστα αντικείμενα (πχ. πετσέτες) ή από μυρμηγκιά, κυρίως σε παιδιά. Σε ορισμένα άτομα ο ιός πολλαπλασιάζεται γρήγορα και υποτροπιάζει συχνά, ενώ σε άλλους θεραπεύεται εύκολα και χωρίς υποτροπές.
Η μόλυνση γίνεται συνήθως μετά από άμεση ή έμμεση επαφή με κονδυλώματα, μέσα από μικροτραυματισμούς του δέρματος και των βλεννογόνων που δημιουργούνται κατά την διάρκεια της σεξουαλικής επαφής ή τριβής με μολυσμένα δάκτυλα, νύχια, αντικείμενα κλπ.
Τα κονδυλώματα μεταδίδονται με:
1. Κολπική ή πρωκτική σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλακτικό
2. Κολπική ή πρωκτική σεξουαλική επαφή με προφυλακτικό
3. Στοματογεννητική επαφή
4. Έντονη τριβή γεννητικής περιοχής με γεννητικά όργανα, μολυσμένα αντικείμενα ή δάκτυλα
5. Κοινή χρήση πετσετών
Το ξύρισμα της γεννητικής περιοχής δημιουργεί μικροτραυματισμούς στην περιοχή και βοηθά στη διασπορά της μόλυνσης. Η τριβή με μολυσμένα δάκτυλα και νύχια μπορεί δημιουργήσει κονδυλώματα χωρίς να υπάρχει σεξουαλική επαφή. Ο κίνδυνος μετάδοσης μετά από επαφή με μολυσμένο άτομο ανέρχεται στο 60-65%. Η χρήση του προφυλακτικού μειώνει την πιθανότητα μετάδοσης κατά 70%. Η πιθανότητα ένα σεξουαλικά ενεργό άτομο να μολυνθεί από HPV είναι 80%.
Άρα θα λέγαμε ότι τα κονδυλώματα μεταδίδονται τόσο με την απευθείας επαφή με την προσβεβλημένη περιοχή, όσο και με άμεση επαφή (π.χ. αν αγγίξει κάποιος ένα κονδύλωμα και με το ίδιο χέρι αγγίξει γα γεννητικά του όργανα ή τον πρωκτό).
Είναι άγνωστη η ελάχιστη ποσότητα ιού που απαιτείται για να προκληθεί η μόλυνση. Δεδομένου ότι τα κονδυλώματα μπορούν να εντοπίζονται σε τόσο μεγάλη περιοχή πάνω και γύρω από τα γεννητικά όργανα, είναι πιθανόν το προφυλακτικό, το οποίο καλύπτει μόνον το σώμα του πέους, να μην προσφέρει απόλυτη ασφάλεια.
Ο χρόνος επωάσεως του ιού HPV είναι ακαθόριστος, πιστεύεται πάντως ότι διαρκεί (2-9 μήνες). Δεδομένου επίσης του μακρού χρόνου επώασης του ιού, ένας φορέας μπορεί να μεταδίδει τον ιό, ενώ δεν έχει ακόμα παρουσιάσει βλάβες. Επίσης, η ασυμπτωματική φορεία μπορεί να προκαλέσει μετάδοση της νόσου και μετά τη θεραπεία, αφού ο ιός των θηλωμάτων παραμένει για χρόνια στα επιδερμιδικά κύτταρα με αποτέλεσμα να μεταδοθεί ή να υποτροπιάσει στο ίδιο άτομο, εάν η άμυνα του οργανισμού πέσει για κάποιο λόγο (στρες, λοίμωξη, κακοήθεια, ανοσοκατασταλτικά φάρμακα).
Συνήθρως τα κονδυλώματα εμφανίζονται λίγες εβδομάδες (το νωρίτερο έναν μήνα) έως 3 μήνες μετά την επαφή. Είναι επίσης πιθανόν κάποιος να μολυνθεί από τον ιό, αλλά να μην εμφανίσει ποτέ κονδυλώματα. Αυτό εξαρτάται από την κατάσταση του ανοσοποιητικού του συστήματος.
Παράγοντες που μπορούν να πυροδοτήσουν την εμφάνισή τους (από μια παλιότερη μόλυνση) είναι:
1. Ψυχολογική πίεση, στρες
2. Ορμονικές διαταραχές λόγω εγκυμοσύνης ή αντισυλληπτικών
3. Ανοσοκατασταλτικά φάρμακα
4. Μόλυνση από τον ιό HIV (ο ιός που προκαλεί AIDS)
Διάγνωση του ΗPV
Η εξέταση για τα κονδυλώματα είναι απλή, ανώδυνη και ο γιατρός μπορεί να τα διαγνώσει με γυμνό μάτι ή με μεγεθυντικό φακό. Για κονδυλώματα που βρίσκονται στον πρωκτό ή στον κόλπο χρειάζεται να γίνει μια πιο ειδική εξέταση (ορθοσκόπηση ή κολποσκόπηση αντίστοιχα). Όταν βρίσκονται κονδυλώματα στα εξωτερικά γεννητικά όργανα είναι καλό να γίνεται επίσης εξέταση του πρωκτού και του κόλπου (στις γυναίκες). Η δυσπλασία διαγιγνώσκεται με βιοψία ή με τεστ Παπ.
Θεραπεία
Ο ιός αν και δεν μπορεί να απομακρυνθεί από τον οργανισμό, οι δυσπλασίες και τα κονδυλώματα όμως μπορούν να αφαιρεθούν.
Για τα κονδυλώματα οι διαθέσιμες θεραπείες είναι:
1. Κάψιμο με βελόνα ή με λέιζερ.
2. Πάγωμα με υγρό άζωτο (κρυοπηξία)
3. Χειρουργική αφαίρεση
4. Θεραπεία με χημικές ουσίες (π.χ. ποδοφυλλοτοξίνη)
Πολλές φορές, μερικούς μήνες μετά από μια επιτυχή θεραπεία, εμφανίζονται ξανά κονδυλώματα στην ίδια περιοχή. Αυτό συμβαίνει γιατί όταν έχει μολυνθεί μια περιοχή, διάφορα κύτταρά της μπορεί να εμφανίσουν τη μόλυνση σε διάφορους χρόνους. Έτσι, παρότι ορισμένες θέσεις που είχαν κονδυλώματα θεραπεύτηκαν, γειτονικές θέσεις που φαίνονταν υγιείς μπορεί να εμφανίσουν κονδυλώματα αργότερα. Για τη θεραπεία της δυσπλασίας του τραχήλου της μήτρας τη λύση θα δώσει μόνο ο γυναικολόγος.
Μετάδοση μετά από θεραπεία:
Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα αν και για πόσο χρόνο μετά τη θεραπεία κονδυλωμάτων ο ιός συνεχίζει να μεταδίδεται από τη συγκεκριμένη περιοχή. Στην πράξη, αν μερικούς μήνες μετά από τη θεραπεία δεν εμφανιστούν νέα κονδυλώματα, συνήθως η περιοχή θεωρείται θεραπευμένη.
Εμβόλιο
Το εμβόλιο προστατεύει από τα στελέχη του ιού που προκαλούν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας ή του ορθού. Δεν προστατεύει όμως από τα υπόλοιπα στελέχη που προκαλούν τις τυπικές δερματικές αλλοιώσεις των κονδυλωμάτων. Προς το παρόν χορηγείται (δωρεάν) μόνο σε κορίτσια προεφηβικής ηλικίας. Το εμβόλιο σε καμία περίπτωση δεν μας απαλλάσσει από τη χρήση του προφυλακτικού. Το εμβόλιο όμως θεωρείται ότι πρέπει να το κάνουν και τα αγόρια, καθώς η μόλυνση είναι μάλλον πιο συχνή στους άνδρες από ότι στις γυναίκες.










